3

ICAN Sivil Toplum Forumu: “Nükleer silahları yasaklamanın tam zamanı”



7 Aralık 2014

Geçtiğimiz hafta 600’dan fazla kampanyacı Viyana’da nükleer silahların yasaklanması üzerine bugüne kadar yapılmış en büyük sivil toplum forumunda bir araya geldi. Foruma, 70’den fazla ülkeden yaklaşık 100 farklı sivil toplum kurumundan kampanyacı katıldı. ICAN Sivil Toplum Forumu, 8-9 Aralık’ta yine Viyana’da gerçekleşen Nükleer Silahların İnsani Sonuçları Üzerine Konferans’tan hemen önce gerçekleşti.

Forum programı, nükleer silahların algılanan kullanımından uluslar arası yasal çerçeveye kadar nükleer silah tartışmalarını bütün yönleriyle ele aldı. Konferansın ilk gününde katılımcılar nükleer silahlar hakkındaki temel gerçekleri dile getirdiler ve nükleer silahların insan sağlığı, ekonomi ve çevre üzerindeki yıkıcı etkilerini vurguladılar.

Ahlaki ve etik perspektifler hakkında olan toplantıda farklı dini ve teolojik arka planlardan gelen konuşmacılar nükleer silahlara sahip olmanın ve bu silahları kullanmanın kabul edilemez olduğunun altını çizdiler. Bu panelde Uluslar arası Adalet Divanı eski yargıçlarından Yargıç Christopher Weeramantry, Mahatma Gandi’nin torunu ve barış aktivisti Ela Gandhi de konuşmacı olarak bulundu. Bosna Hersek Müftüsü Mustafa Cerić ise şunları söyledi; “nükleer silahlarla ilgili bu tartışma neye inandığımız ile ilgili değil, gezegenimizin yok olmasına tanık olmayı bekleyip beklemeyeceğimizle ilgili”.

Katılımcılar ayrıca, nükleer silah kullanımından hayatta kalmayı başarmış olanlarla konuşarak bu deneyimin nasıl bir şey olduğunu dinleme şansına sahip oldular. Hiroşima’da kullanılan atom bombasından sağ kurtulan Setsuko Thurlow, 1945’de yaşanan patlamanın ardından yaşadığı deneyimi anlattı. Semipalatinsk nükleer denemesinden etkilenen Karipbek Kuyukov yaptığı konuşmada nükleer silahların tamamen ortadan kaldırılmasını savunmanın her birey için bir zorunluluk olduğunu söyledi.

Command and Control kitabının yazarı Eric Schlosser, nükleer silahlar varolduğu sürece hiçbir zaman gerçekten güvende olamayacağımızı söyledi. Schlosser, bugüne kadar yaşanmış kazalardan ve bu kazalarda nasıl dünyanın defalerce bir nükleer felaketin eşiğinden döndüğünü anlattı ve nükleer silahların tamamen güvenli olduğundan emin olmanın hiçbir yolu olmadığını vurguladı. Nükleer felaketi önlemenin tek yolu nükleer silahların tamamını ortadan kaldırmaktır.

Katılımcılar ayrıca politikacıları ve politik eylemin önünde yer alan temsilcileri de dinleme şansına sahip oldular. Norveç eski devlet bakanı Gry Larsen, İskoçya Ulusal Partisi’nden Bill Kidd ve İngiltere’den Dame Joan Ruddock diğerlerinin yanı sıra panelde konuşanlar arasındaydı. Panelistler, politik süreçlerin yarattığı zorluklara rağmen ilerleme sağlandığını ve nükleer silahları yasaklayan bir anlaşmanın gerçekliğe dönüşebilmesi için çok sayıda fırsat olduğunu söyledi. Kanadalı milletvekili Paul Dewar, kampanyacılara doğrudan seslenerek onları hükümetlerine karşı harekete geçmeye çağırdı. Dewar, temsilcilerine karşı çıkmanın ve onları nükleer silahlara karşı harekete geçmeye zorlamanın sivil toplumun tercihi olduğunu söyledi.

Sivil Toplum Forumu, çok sayıda panelin yanı sıra daha küçük toplantılara ve stratejik kampanya gibi konularda çok sayıda tartışmaya da ev sahipliği yaptı. Kampanyacılar medyayı nasıl kullanabilecekleri, başarılı kampanya hikayeleri ve Don’t Bank on the Bomb gibi günce inisiyatifler konusunda bilgilenme fırsatı buldular. Ayrıca çok sayıda farklı partner organizasyon etkinlikte kendi standlarını açma fırsatı buldular.

Forum, nükleer silahların yasaklanması anlaşması ve bundan sonra ne gibi adımların atılabileceği konusunda canlı bir tartışmayla son buldu. Panelistler Reaching Critical Will’den Ray Acheson, Wildfire’den Richard Lennane, ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi için James Martin Merkezi’nden  Gaukhar Mukhatyhanova, nükleer silahlardan arındırılmış bir dünyaya ulaşmanın birinci koşulunun nükleer silahları yasaklayan bir anlaşma olduğu konusunda fikir birliğine vardılar. Nükleer Silahların İnsani Sonuçları Üzerine Üçüncü Konferans bu sürece katkıda bulunmalı. Ayrıca sivil toplumun bu sürecin kesntisiz bir şekilde işlediğini garanti altına alma konusunda hayati bir rolü bulunuyor. Richard Lennane, ilk adımı atmak için nükleer silah sahibi devletlere bakmaktan vazgeçmemiz gerektiğini söyledi. Nükleer silahların yasaklayan bir anlaşmanın görüşmelerine başlama inisiyatifi nükleer silah sahibi olmayan devletlerden gelmeli.

ICAN Sivil Toplum Forumu, sivil toplumun ne kadar canlı ve ilham verici olduğunu bir kez daha gösterdi.

♦